Nasza parafianka - Marzena Janicka, która - jak sama zaznacza - nie jest teologiem, dzieli się z nami przemyśleniami na temat czytań z Pisma Świętego, które jutro, w niedzielę, usłyszymy podczas Mszy świętej.

Przeczytajmy te refleksje. Niech jej słowa pomogą nam otworzyć się na Boże Słowo.

Komentarz do Liturgii Słowa na niedzielę 15 listopada 2026 roku

Rok A

Prz 31, 10-13. 19-20. 30-31
Ps 128 (127), 1b-2. 3. 4-5

1 Tes 5, 1-6

Mt 25, 14-30

Dzisiejsze czytania nawołują do życia bogactwem dnia codziennego, to znaczy do odkrywania w każdym dniu wartości. Powinniśmy, wzorem i „dzielnej niewiasty” z perykopy z Księgi Przysłów, i człowieka szczęśliwego, „który służy Panu” z  psalmu responsoryjnego, i pomnażających talenty z fragmentu z Ewangelii św. Mateusza czerpać radość z pracy własnych rąk, bo jeżeli pracujemy, to znaczy, że dane nam były takie możliwości przez Boga. Wykonywanie powszednich obowiązków to dar, dzięki któremu możemy żyć, troszczyć się o swój dom, najbliższych i o wspólnotę, w której żyjemy. Świętość to wierność naszej drodze, którą podążamy za Bogiem w codzienności sumiennego wykonywania zadań, relacjami z najbliższymi i rozwijaniem talentów. Tak żyjąc, nie musimy się obawiać, że Pan zastanie nas śpiącymi, bo tak żyjąc, cytując za św. Pawłem z 1 Listu do Tesaloniczan, będziemy „synami światłości i synami dnia”.

Perykopa z Księgi Przysłów nazywana „Poematem o dzielnej niewieście” opowiada nam o zaletach kobiety bogatej duchowo i wyjątkowej. „Jej wartość przewyższa perły”, ma do niej zaufanie jej mąż, bo żona zawsze była i jest dla niego dobra. Jest pracowita, przetwarza surowce, len i wełnę, tka. Dzięki jej mądremu gospodarowaniu domowi „nie zbywa na zyskach”. Ma wielkie serce także dla innych: „otwiera dłoń ubogiemu, do nędzarza wyciąga swe ręce”. Wdzięk i piękno, to wszystko przemija, to marność w porównaniu do cnoty bojaźni Bożej. Bojaźń Boża to nie paraliżujący strach przed karą, ale głęboki szacunek i miłość do Boga, oddawanie Jemu należnej czci poprzez postępowanie według Jego woli. Bojaźń Boża to przecież jeden z siedmiu darów Ducha Świętego. Należy doceniać, a nawet podziwiać dzielną niewiastę, bo jest ona chlubą nie tylko dla najbliższych, powinna być także uznana także przez społeczeństwo¹: „Uznajcie owoce jej rąk, niech w bramie sławią jej czyny”.

Psalm responsoryjny niesie z sobą bogatą treść, pokazuje, że to właśnie proste czynności dnia codziennego, wykonywane rzetelnie, miłość w rodzinie i wspólnocie prowadzą  do zbawienia. Nie trzeba wzniosłych słów ani wielkich czynów; to życie w służbie Bogu daje szczęście. Dobra relacja z Panem, czyli wybór dobrej drogi przyniesie spełnienie. Dobra droga to także praca, i nie jest ona bynajmniej traktowana jako kara, ale jako poczucie bycia potrzebnym, tym bardziej, kiedy przynosi oczekiwane owoce. Czytamy dalej i widzimy domowe zacisze, a w nim osoby, które kochamy: dobrą żonę i synów „dokoła twojego stołu” – to obraz szczęśliwego spokoju. Warto zwrócić uwagę na symbolikę: „płonny szczep winny” to oczywiście symbol życia, ale także ciepła domowego i miłości w rodzinie, „oliwne gałązki” to symbol pokoju, a że porównuje się do nich synów, można tę część odczytać jako zapowiedź harmonii wśród ludzi w przyszłych pokoleniach. „(…) i obyś oglądał pomyślność Jeruzalem” – żadna rodzina nie żyje w próżni, ale w jakiejś określonej wspólnocie, której pomyślność wpływa na szczęście rodziny i życie w pokoju.

Jak pisze św. Paweł w Liście do Tesaloniczan, „dzień Pański przyjdzie jak złodziej w nocy”. Oczywiście przez cały czas interpretujemy te słowa jako przenośnię, jako kolejny obraz, który pozwoli nam zrozumieć Boży przekaz. To znaczy, że nie możemy spać, musimy czuwać. Co dla mnie oznacza spanie? To tkwienie w marności, bez życia duchowego, to czerpanie tego, co ulotne i bezwartościowe, to skupianie się na sobie. Kiedy w takim czasie przyjdzie Pan, zastanie nas bez oliwy w dogasających lampach. A my mamy przez cały czas iść drogą zgodnie z  drogowskazami Bożymi, kierując się Jego mądrością i odpowiadając na Jego miłość, nieskończenie wielką. Bóg daje nam światło, abyśmy nie zbłądzili i my mamy to światło nieść z sobą i się nim dzielić, jeśli jest w nas, nie ma dla nas nocy i będziemy zawsze gotowi na „dzień Pański”, bo jak pisze św. Paweł, „Wszyscy wy bowiem jesteście synami światłości i synami dnia”.

Perykopa z Ewangelii św. Mateusza to znana przypowieść o talentach. Oto bogaty Pan, który symbolizuje Jezusa/Boga wyjeżdża w podróż, odchodzi do Pana poprzez śmierć, zmartwychwstanie i wniebowstąpienie, i rozdziela swój majątek sługom, czyli wiernym, „każdemu według jego zdolności”. Talent w czasach, w których żył Jezus miał dużą wartość, tu, w przypowieści, jest więc symbolem bogactwa wszelkich darów, którymi Pan nas obdziela to zdolności, np. artystyczne, matematyczne, sportowe czy językowe, to inteligencja, zdrowie, zasoby materialne, a nade wszystko dar wiary i łaska Ewangelii. Pan zostawia sługi z tymi darami, aby po powrocie rozliczyć, czy dobrze je wykorzystali. Okazuje się, że nie wszyscy, dlatego chwali tych, którzy otrzymane talenty pomnożyli, a gani sługę, który z obawy przed Bogiem talent swój zakopał. Jezus oczekuje, że to, czym nas Bóg obdarowuje nie pójdzie na marne, ale przyczyni się do ulepszania świata. Pomnażanie dobra, to postawa prawdziwego ucznia Jezusa, czyli każdego z nas, wiernych, wyznawców Jego nauk. Nie oczekuje, żebyśmy się bali Boga, bo Bóg to wielka miłość i miłosierdzie. Niewykorzystywanie Bożych darów, to  bierna postawa, dla mnie faryzejska: owszem, wierzę, modlę się, ale jaki z tego płynie pożytek dla świata? To egoistyczne pojmowanie wiary i zmarnowanie potencjału. Warto zwrócić uwagę, że Bogu nie zależy na tym, żebyśmy odnosili wielkie sukcesy w oczach innych, przecież i sługa z dwoma talentami i z pięcioma otrzymali takie same pochwały: „Byłeś wierny w rzeczach niewielu”. Myślę, że Bogu zależy na tym, żeby nasze talenty przekuwać na dobre uczynki, nawet te najmniejsze – na pomoc innym, wsparcie nawet słowem, ewangelizowanie – nawracanie na Bożą drogę. Przecież my, obdarowani łaską Ewangelii, od momentu chrztu, jesteśmy apostołami Boga. Pan powróci, wszyscy przecież na to czekamy, powróci w dniu sądu ostatecznego, i wtedy wszystkich nas rozliczy; nagrodzi tych, którzy byli Mu wierni, którzy żyli darami Boga, dzielili się nimi z innymi, czyli je pomnażali – ci wejdą „do radości Pana”, natomiast tych, którzy mimo otrzymanych łask spędzili życie leniwie, ceniąc sobie jedynie swój spokój, zostaną wyrzuceni „(…) w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów”.

Winniśmy więc może bardziej doceniać naszą codzienność. Obowiązki dnia powszedniego to nie kara, ale dar, tym bardziej, kiedy możemy je wykonywać w pokoju i zbierać owoce naszej pracy dla dobra najbliższych. Podobnie powinniśmy wykorzystywać wszelkie talenty, jakimi obdarował nas dobry Bóg,  dzielić się nimi z innymi i doceniać, bo niekoniecznie wszystko jest nam dane na zawsze. Nie zwątpimy w te wszystkie Boskie dary tylko wtedy, kiedy będziemy szli za Nim, jak w wersetach między słowami aklamacji: „Kto trwa we Mnie, przynosi owoc obfity” (J 15, 5b). Nasze wszelkie talenty powinniśmy pomnażać w relacjach z najbliższymi, z naszymi wspólnotami, a w kontekście niedawno obchodzonego Święta Niepodległości, z jedną z najważniejszych wspólnot – ojczyzną. Idealnym podsumowaniem będzie fragment przemówienia Jana Pawła II, którego słowa są, według mnie, ciągle aktualne: „Wszyscy Polacy winni zjednoczyć się teraz w społecznym zrywie wokół tego dnia, który przygotował im Pan,  zapomnieć o tym, co może dzielić, szukając tego, co łączy. Ojczyzna potrzebuje dziś, tak jak w wielu dramatycznych momentach, szczególnej jedności i współpracy, poczucia odpowiedzialności i twórczego dialogu. Słowa wieszcza: Niech każdy składa talent swój Ojczyźnie, jako dar w skarbonę, tajemnie, nie mówiąc, wiele złożył. Przyjdzie czas, że się skarbona napełni, a Pan Bóg zapisuje, ile każdy złożył (Mickiewicz w Księgach Pielgrzymstwa)(...)”². 

Przypisy:

1. Prof. S. Szymik MSF, Motywy bramy w perspektywie biblijno-teologicznej,2013, s. 6-7.

2. Jan Paweł II, Przemówienie z 1991, Watykan 1991, nagranie online: https://www.facebook.com/reel/1636778400976601.

Literatura:

1. A. Macura, Pochwała pracowitej roztropności, „Gość niedzielny”, 2023, wersja online: https://gosc.pl/doc/8569650.Pochwala-pracowitej-roztropnosci [dostęp: 09.11.2026].

2. S. Biel SJ, Niesnaski rodzinne, 2021, wersja online: https://jezuici.pl/2021/06/niesnaski-rodzinne [dostęp: 09.11.2026].

Marzena Janicka

nie-teolog

filolog angielski

absolwentka Szkoły Biblijnej Archidiecezji Gdańskiej